W obliczu dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji oraz jej rosnącej obecności w obszarze rozrywki i kultury, Audioteka, należąca do Stowarzyszenia Czytam i Słucham Legalnie, ogłasza przyjęcie deklaracji dotyczącej wykorzystania sztucznej inteligencji, potwierdzając tym samym strategiczne podejście oparte na zasadzie „human-first”. Dokument określa jasne wytyczne, zgodnie z którymi technologia AI może wspierać procesy produkcyjne i marketingowe, ale nie zastępować twórców, aktorów ani lektorów przy tworzeniu swoich treści audio: audiobooków, superprodukcji i audioseriali.

Branża audio, oparta na interpretacji, emocjach i autentycznym przekazie, stoi dziś przed wyzwaniem zachowania równowagi między innowacją technologiczną a ochroną wartości twórczych. W odpowiedzi na te zmiany Audioteka podejmuje działania mające na celu uporządkowanie podejścia do wykorzystania AI oraz zabezpieczenie roli człowieka w procesie tworzenia treści audio. Zgodnie z przyjętą polityką w sprawie AI i ochrony ludzkiego głosu Audioteka zobowiązuje się na polskim rynku m.in. do niewykorzystywania sztucznej inteligencji do tworzenia scenariuszy oraz do nienaruszania integralności ludzkiego głosu poprzez jego klonowanie czy syntetyczne generowanie. Audioteka podkreśla, że interpretacja literatury i opowiadanie historii pozostają domeną człowieka – jego wrażliwości, doświadczenia i emocji. Sztuczna inteligencja nadal może stanowić narzędzie pomocnicze przy pracy redakcyjnej czy edytorskiej, ale za proces twórczy zawsze musi odpowiadać człowiek. 

Przyjęcie deklaracji jest także odpowiedzią na jednoznaczne wyniki badania opinii publicznej, zleconego przez Audiotekę i przeprowadzonego 27 marca 2026 r. na reprezentatywnej próbie przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna.

Wyniki badania wskazują wyraźnie, że:

  • 82% badanych preferuje audiobooki czytane przez lektora, a jedynie 3% wybiera głos AI, 
  • 70% respondentów oczekuje wyraźnego oznaczania treści tworzonych z wykorzystaniem AI, 
  • audiobooki generowane przez AI są oceniane zdecydowanie gorzej (54% ocen negatywnych vs 13% pozytywnych), 
  • 70% użytkowników deklaruje, że to, kto czyta audiobooka, ma istotny wpływ na decyzję zakupową, 

Wyniki te potwierdzają, że autentyczność, emocjonalność i jakość interpretacji pozostają kluczowe dla odbiorców treści audio, a rola człowieka w tym procesie jest nie do zastąpienia. 

„Od początku istnienia Audioteki wierzymy, że siłą opowieści jest człowiek – jego głos, emocje i interpretacja. Rozwój sztucznej inteligencji otwiera nowe możliwości, ale jednocześnie stawia przed nami odpowiedzialność za ochronę tego, co najważniejsze w kulturze. Przyjęcie deklaracji ‘human-first’ to jasny sygnał, że technologia powinna wspierać twórców, a nie ich zastępować. Chcemy budować przyszłość rynku audio w sposób etyczny, transparentny i zgodny z oczekiwaniami słuchaczy” – mówi Michał Brański, Prezes Audioteka Group.

Firma podkreśla także swoje zaangażowanie w ochronę praw twórców oraz sprzeciw wobec nieautoryzowanego wykorzystywania ich pracy do trenowania modeli sztucznej inteligencji.

Przeczytaj deklarację Audioteki w sprawie AI i ochrony ludzkiego głosu.

Materiał prasowy / Audioteka